Witraż w prezbiterium: Zmartwychwstanie
Zmartwychwstania Jezusa nie opisał żaden z Ewangelistów, a jednak artyści od najdawniejszych czasów próbowali zobrazować ten nieuchwytny moment.
Przedstawienie Zmartwychwstania w świdnickiej Katedrze można zobaczyć na jednym z XIX-wiecznych witraży zdobiących strzeliste okna w prezbiterium świdnickiej Katedry. Witraż ze sceną Zmartwychwstania Jezusa znajduje się na jednym z pięciu witraży – drugim od prawej strony, w jego górnej części, powyżej zwieńczenia monumentalnego ołtarza głównego. Należy on do cyklu witraży ilustrujących wydarzenia z życia Maryi i Chrystusa, przedstawionych na trzech środkowych oknach prezbiterium: Zwiastowania Maryi, Adoracji Dzieciątka, Ofiarowania Pańskiego, Zmartwychwstania Jezusa oraz Koronacji Maryi.
Witraż ze sceną Zmartwychwstania, ukazuje zwycięstwo Jezusa nad śmiercią: bosonogi Jezus, stojący na chmurach i otoczony mandorlą słonecznych promieni, unosi się nad otwartym grobem. Ubrany jest w czerwony płaszcz, symbolizujący królewski majestat, a jego głowę otacza aureola. W lewej dłoni trzyma powiewającą białą chorągiewkę z czerwonym znakiem krzyża, prawą unosi w geście błogosławieństwa. Na jego dłoniach i stopach można dostrzec rany otrzymane w trakcie Męki.
Zarówno scena z ołtarza szafiastego, jak i scena na witrażu nawiązują do opisu z Ewangelii św. Jana, mówiącego, że ciało Jezusa złożono w grobowcu w ogrodzie, a nie w grobie wykutym w skale, jak podawali pozostali trzej Ewangeliści.
Jezus na witrażu przedstawiony jest w asyście trzech żołnierzy i anioła. Postać anioła, o jasnych kręconych włosach unosi się po prawej stronie witraża, nad płytą otwartego grobu – zapewne jest to ten anioł, który przekaże niewiastom nowinę, że Jezus zmartwychwstał.
Poniżej Postaci Jezusa i anioła przedstawiono trzech żołnierzy, którzy pilnowali grobu. Noszą zbroje i hełmy. Jeden z nich dzierży włócznię i gestem odpowiada na pozdrowienie Jezusa. Być może jest to setnik Longin, który przebił bok Jezusa i nawrócił się na widok nadzwyczajnych zjawisk towarzyszących jego śmierci.
Dwaj inni mają na twarzach wyraz zdumienia i niedowierzania. Strażnik znajdujący się po lewej stronie ukazany w pozycji półleżącej, chwycił się za głowę ze zdziwienia, drugi, trzymając w ręku tarczę i przyklękając, odwraca się do tyłu, zaskoczony widokiem zmartwychwstałego Jezusa.
Cykl trzech witraży, poświęconych Maryi i Jezusowi uzupełniają dwa witraże boczne, przedstawiające wizerunki patronów kościoła: św. Wacława i św. Stanisława oraz św. Floriana i św. Jerzego – tych samych, których rzeźby zdobią ołtarz.
Zespół witraży figuralno-ornamentalnych zdobiących strzeliste okna prezbiterium w Katedrze powstał w słynnym Instytucie Witrażowym Adolpha Seilera we Wrocławiu w 1861 roku, z inicjatywy proboszcza Josefa Graupe (1828–1865). Każde z tych pięciu okien ma 14,4 metra wysokości (czyli ok. 5 pięter) oraz 1,2 metra szerokości. Ze względu na tę wysokość, witraże wzmocnione są pionowymi laskowaniami z piaskowca, rozdzielającymi je na pół.
Witraże z prezbiterium dwukrotnie były poddawane zabiegom konserwatorskim. Pierwszy raz w roku 1947 przeprowadził je „Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński”, a po raz drugi restaurowane były w roku 2007 w świdnickiej „Pracowni Witraży” Zdzisława Zubkowskiego.
Biblia od wieków stanowiła dla artystów bogate źródło inspiracji. Motywem tej twórczości najczęściej był Jezus i Maryja oraz całe zastępy świętych. W każdym kościele jest Krzyż lub Krucyfiks oraz stacje Drogi Krzyżowej, lecz przedstawienia Zmartwychwstania należą do rzadkości. Może dlatego, że artystom trudno jest uchwycić moment, który wymyka się ludzkiemu rozumowi i zobrazować tę nieprzeniknioną chwilę, która jest wyobrażeniem wiary i nadziei.
𝑂𝑝𝑟𝑎𝑐𝑜𝑤𝑎𝑛𝑖𝑒 𝐿𝑢𝑐𝑦𝑛𝑎 𝑆𝑧𝑝𝑖𝑙𝑎𝑘𝑜𝑤𝑠𝑘𝑎
