Kaplica św. Jana Chrzciciela

To czego teraz prawie nie widać… 

czyli wyposażenie kaplicy św. Jana Chrzciciela, w której znajduje się Katedralna Szopka Bożonarodzeniowa.

Ćwierć wieku temu w Kaplicy św. Jana Chrzciciela zadomowiła się piękna szopka, która od stu lat stanowi bożonarodzeniową dekorację świątyni. Jednak ze względu na jej rozmiary, coroczne przenosiny na miejsce świątecznej ekspozycji było trudne i nie służyło szopce. Dlatego ks. Jan Bagiński podjął decyzję o zainstalowaniu szopki na stałe i umieścił ją właśnie w tej kaplicy.

Scena szopki zajmuje niemal całe wnętrze kaplicy, co utrudnia poznanie zgromadzonych w niej zabytków. Warto zatem, odwiedzając szopkę, dostrzec także wyposażenie samej kaplicy i przyjrzeć się temu co umyka naszej uwadze.

Kaplica została ufundowana około 1473 roku przez cech sukienników. Przykrywa ją sklepienie gwiaździste ze zwornikiem ozdobionym twarzą patrona świątyni. Nie zachowało się jednak oryginalne, średniowieczne wyposażenie kaplicy – wiadomo tylko, że znajdował się w niej gotycki ołtarz poświęcony Świętej Rodzinie.

Obecny wystrój kaplicy pochodzi z epoki baroku. Na wschodniej ścianie znajduje się dwukondygnacyjny ołtarz architektoniczny, ufundowany w 1682 roku, którego dolny obraz przedstawia św. Jana Chrzciciela odzianego w wielbłądzią skórę, wskazującego ręką na stojącego obok baranka, a w drugiej ręce trzymającego krzyż z napisem „Ecce Agnus Dei” (łac. Oto Baranek Boży).

Górny obraz również przedstawia św. Jana, lecz jeszcze w wieku dziecięcym w otoczeniu rodziców: św. Elżbiety i Zachariasza oraz krewnych: św. Anny oraz św. Józefa i Maryi, która przedstawia chłopcu jego kuzyna – małego Jezuska.

Po bokach ołtarza znajdują się figury czterech Apostołów: Jana Ewangelisty, Jakuba Starszego, Judy Tadeusza i Jakuba Młodszego, w zwieńczeniu zaś płaskorzeźba przedstawiająca misę z głową św. Jana Chrzciciela.

Prawie całą zachodnią ścianę kaplicy zajmuje duży obraz (ok. 4 x 5,5 m), przedstawiający św. Stanisława rzucającego klątwę na króla Bolesława Śmiałego, namalowany przez Jeremiasa Knechtla po 1720 roku. Trochę zagadkowa jest obecność tego obrazu w tym miejscu. Wielkością odpowiada wielkoformatowym obrazom Knechtla w nawie głównej, tematem również pasuje do cyklu obrazów z nawy. Dlaczego więc znalazł się na ścianie tej kaplicy?

Nieco zamętu do opisu wyposażenia kaplicy wprowadza również figura świętego Franciszka Ksawerego, ustawiona tuż obok ołtarza, za plecami pastuszków z szopki, gdyż zupełnie nie pasuje do figur z ołtarza św. Jana Chrzciciela, a tym bardziej do postaci z szopki. Ponieważ – podobnie jak anioły nad szopką – jest dziełem Johanna Riedla – to można przypuszczać, że tak samo jak one, pochodzi ze zlikwidowanego w XIX wieku ołtarza tego świętego, znajdującego się po południowej stronie ołtarza głównego, w zakończeniu nawy bocznej.

Mimo że obecność szopki utrudnia przyjrzenie się zabytkowemu wyposażeniu kaplicy, to jednak warto wiedzieć na co patrzymy, bo dzięki temu widzi się więcej.

𝑂𝑝𝑟𝑎𝑐𝑜𝑤𝑎𝑛𝑖𝑒 𝐿𝑢𝑐𝑦𝑛𝑎 𝑆𝑧𝑝𝑖𝑙𝑎𝑘𝑜𝑤𝑠𝑘𝑎